Ders izlencesi nasıl hazırlanır: bölümler, örnek ve şablon

Yazan Ekrem Çetinkaya · Yayımlandı 8 Eylül 2026

Ders izlencesi, bir dersin ne öğreteceğini, hangi sırayla ve hangi kaynaklarla öğreteceğini ve nasıl değerlendireceğini tek belgede anlatan plandır. Hazırlamak için önce öğrenme çıktılarını yazın, sonra haftalık planı çıktıların üstüne kurun, her haftaya kaynak bağlayın ve değerlendirmeyi çıktılarla eşleştirin; kimlik bilgileri ve kurallar en son eklenir.

Bu yazı Türkiye'deki üniversitelerin öğretme-öğrenme merkezlerinin yayımladığı kılavuzlarla uyumlu bir yapı ve doğrudan kopyalanıp doldurulabilecek bir Markdown şablonu verir. Kurumunuzun kendi formu varsa onun alanlarını doldurmak için de aynı sıra işe yarar.

Ders izlencesi nedir, ne işe yarar?

İzlence (syllabus) öğrenciyle öğretim üyesi arasındaki sözleşmedir: dersin amacı, haftalara dağılımı, okumalar, ödevler, sınavlar, kurallar. Öğrenci için "bu derste ne bekleniyor" sorusunun cevabı; öğretim üyesi için dönem boyunca sapmayı gösteren referans; kurum için akreditasyon ve ders bilgi paketi kaynağıdır. Atatürk, Bozok, Çağ ve Medipol üniversitelerinin kılavuzları bölümleri küçük farklarla aynı sırayla ister: kimlik, tanım ve amaç, çıktılar, haftalık plan, yöntem, kaynaklar, değerlendirme, kurallar.

Adım 1: öğrenme çıktılarını yazın

Her şey buradan türer. Bir çıktı, öğrencinin dersin sonunda yapabileceği gözlemlenebilir bir şeydir; "anlar", "bilir" yerine "açıklar", "karşılaştırır", "tasarlar", "hesaplar" gibi Bloom taksonomisindeki eylem fiilleriyle yazılır. Bir dönemlik ders için beş ila sekiz çıktı yeterlidir. Örnek:

Ç1. Süreç durumlarını ve aralarındaki geçişleri bir diyagramla açıklar.
Ç2. Verilen bir iş kümesi için üç zamanlama algoritmasının ortalama bekleme süresini hesaplar ve karşılaştırır.
Ç3. Karşılıklı dışlama gerektiren bir problemi semaforla çözer ve çözümün doğruluğunu gerekçelendirir.

Çıktıların sayısı ve seviyesi dersin yeriyle uyumlu olmalı: ikinci sınıf zorunlu dersinde "tasarlar" seviyesinde tek bir çıktı yeter, "hesaplar" ve "açıklar" ağırlıklıdır.

Adım 2: haftalık planı çıktıların üstüne kurun

On dört haftayı konu listesine değil çıktılara dağıtın: her hafta hangi çıktıya hizmet ediyor? Bir hafta hiçbir çıktıya bağlanmıyorsa ya çıktı eksiktir ya hafta gereksizdir. Ara sınav, tatil ve proje teslimi haftalarını baştan işaretleyin. Planın üç sütunu vardır: hafta, konu (bir iddia ya da soru olarak), kaynak ve ödev.

Adım 3: her haftaya kaynak bağlayın

Kaynaklar derse genel bir liste olarak değil haftaya bağlı olarak verilir; öğrenci hangi hafta ne okuyacağını görür, siz de o haftanın destesini o kaynaklardan yazarsınız. Ana kitap, destekleyici makaleler ve föyler ayrı ayrı belirtilir. Kaynak listesi izlencenin sonunda tam künyeyle tekrar edilir.

Bu, ders slaytını kaynaktan hazırlama yönteminin izlence tarafıdır: izlencedeki hafta-kaynak eşlemesi, o haftanın destesinin kaynak listesidir.

Adım 4: değerlendirmeyi çıktılarla eşleştirin

Her değerlendirme aracı (ara sınav, final, ödev, proje, lab) hangi çıktıları ölçer ve toplam notun yüzde kaçıdır? Bir çıktı hiçbir araçla ölçülmüyorsa ya araç eklenir ya çıktı düşer. Tablo halinde:

Geçme koşulu, telafi ve geç teslim kuralları bu tablonun altında bir paragrafla yazılır.

Adım 5: yöntem, araçlar ve kurallar

Kısa tutun: dersin nasıl işlendiği (anlatım, lab, tartışma, proje), kullanılan araçlar (ders yönetim sistemi, lab ortamı, gerekli yazılım), devam ve akademik dürüstlük kuralları, iletişim saatleri. Kurumun standart metinleri varsa onlara bağlantı verin, kopyalamayın.

Adım 6: kimlik bilgileri

En son doldurulan kısımdır çünkü en az düşünme ister: ders kodu ve adı, dönem, kredi/AKTS, ön koşul, öğretim üyesi ve iletişim, ders saati ve yeri.

Kopyalanabilir şablon

# BLM2012 İşletim Sistemleri · 2026 Güz

**Öğretim üyesi:** [Ad Soyad] · [e-posta] · görüşme: [gün, saat, yer]
**Ders:** [gün, saat, derslik] · [kredi] kredi / [AKTS] AKTS · ön koşul: [ders]

## Amaç
[Dersin bir paragraflık amacı: öğrenci hangi problemleri çözebilir hale gelir?]

## Öğrenme çıktıları
1. Ç1. [eylem fiiliyle çıktı]
2. Ç2. …

## Haftalık plan
| Hafta | Konu | Kaynak / ödev | Çıktı |
|---|---|---|---|
| 1 | … | … | Ç1 |

## Değerlendirme
| Araç | Ağırlık | Çıktılar |
|---|---|---|
| … | %… | … |
[Geçme koşulu, telafi, geç teslim.]

## Yöntem ve araçlar
[Anlatım/lab/proje; gerekli yazılım; ders yönetim sistemi.]

## Kurallar
[Devam, akademik dürüstlük, iletişim.]

## Kaynaklar
[Tam künyeler.]

Markdown seçilmesinin nedeni izlencenin ders klasöründe, haftaların ve kaynakların yanında düz dosya olarak durabilmesidir; kurum formuna aktarmak kopyala-yapıştırdır.

Bir sonraki dönem

İzlence dönem başında yazılır, dönem boyunca sapmalar not edilir (bir hafta kaydı, bir kaynak değişti), dönem sonunda bir sonraki dönem için kopyalanıp tarihleri kaydırılır. Lecture Studio'da bir ders dönemlere göre tutulur: yeni dönem, eski dönemin kopyası olarak haftaları yeniden tarihlenmiş şekilde açılır, eski dönem arşivlenir, iki dönem hafta hafta karşılaştırılabilir. Asistan, dersin kaynaklarından izlence taslağı da çıkarır. Uygulama macOS'te çalışır; asistan için bir Oberik proje anahtarı gerekir.

Sık sorulan sorular

Ders izlencesinde hangi bölümler zorunludur?

Kurum kılavuzlarının ortak listesi: ders ve öğretim üyesi bilgileri, amaç, öğrenme çıktıları, haftalık plan (konu, kaynak, ödev), öğretim yöntemi ve araçlar, değerlendirme, kurallar, kaynaklar.

Öğrenme çıktısı nasıl yazılır?

Öğrencinin dersin sonunda yapabileceği gözlemlenebilir bir davranış olarak, "açıklar", "hesaplar", "tasarlar" gibi bir eylem fiiliyle; "bilir" ve "anlar" ölçülemez. Dönemlik ders için beş ila sekiz çıktı.

Haftalık plan konuya göre mi çıktıya göre mi yapılır?

Çıktıya göre. Her hafta en az bir çıktıya bağlanır; bağlanmayan hafta gözden geçirilir. Konu başlığı haftanın sorusudur, çıktı ölçülecek olan.

İzlenceyi her dönem yeniden mi yazmalıyım?

Hayır; bir önceki dönemin izlencesi kopyalanır, tarihler kaydırılır, dönem içinde not edilen sapmalar işlenir. Değişen kaynaklar ilgili haftalarda güncellenir.