Etkili sunum hazırlama teknikleri: nelere dikkat etmeli

Yazan Ekrem Çetinkaya · Yayımlandı 13 Eylül 2026

Etkili bir sunum hazırlamak için önce dinleyicinin tek cümleyle tekrar edebileceği iddiayı yazın; her slayda tek fikir koyun ve başlığı o fikrin kendisi yapın; başkasına ait her şeyin altına kaynağı yazın; gövde yazısını 20 punto ve üstünde, koyu zemin yerine açık zeminde tutun; slayt sayısını süreye göre belirleyin (ders için iki üç dakikada bir, konuşma için dakikada bir); en az iki kez sesli prova yapın. Gerisi bu altı kuralın ayrıntısıdır.

Bu yazı ders veren ve akademik sunum yapanlar için; "nelere dikkat etmeliyiz" sorusunun cevabını içerik, tasarım, süre ve sunuş başlıklarında verir, her başlıkta bir kontrol sorusuyla.

İçerik

1. Tek iddia. Sunum bittiğinde dinleyici ne söyleyebilmeli? Bunu bir cümle olarak yazın ve sunumu etrafına kurun. İki iddia iki sunumdur.
2. Slayt başına bir fikir, başlık iddianın kendisi. "Yöntem" değil, "Örneklem küçüldükçe hata iki kat artıyor". Başlığı okuyan slaydı anlamalı.
3. Kaynak slaytta. Alıntı, şekil, tablo ve iddia için yazar, yıl, yer. Soru geldiğinde bakarsınız. Sunumda kaynak gösterme.
4. Sıra: problem, iddia, kanıt, sınır, sonuç. Dinleyici önce neden dinlediğini bilmeli; sınırlılıkları sorulmadan siz söyleyin.
5. Az yazı. Slaytta salonun o an okuyacağı kadar yazı olsun; tam cümleler ders notuna, gerekçeler konuşmacı notuna gider.

Kontrol: Her slaydın başlığı bir iddia mı? Kaynak var mı?

Tasarım

1. Punto. Gövde 20–24 px (1280×720 tuvalde), başlık 36+, tablo 16–18, dipnot 12–14. Arka sıradan okunmayan yazı yoktur, ya büyütülür ya kesilir.
2. Kontrast. Beyaz zeminde koyu yazı; açık gri ve pastel vurgular projektörde kaybolur. Koyu tema laptopta güzel, salonda gri.
3. Şekil. Makaledeki şekil sunum için yeniden çizilir: büyük eksen yazıları, tek vurgulu seri, neyi gösterdiğini söyleyen başlık.
4. Tablo. En fazla beş sütun; önemli iki hücre kalın; tamamı ders notuna.
5. Renk tek sinyal olmasın. Kırmızı-yeşil ayrımını renk körü öğrenci görmez; etiket, kalın ya da işaret ekleyin.
6. Hareket. Tek bir geçiş, madde madde gelen yazı yalnızca soruyu cevaptan önce sormak için. Gerisi dikkat çalar.

Kontrol: Slaydı üç metre öteden okuyabiliyor musunuz? Siyah-beyaz baskıda anlam kayboluyor mu?

Süre

1. Slayt sayısı süreden çıkar. Ders: iki üç dakikada bir slayt (bir saat için 20–30). Konuşma: dakikada bir (15 dakika için 12–15). Hesaplayıcı ve bir sunum kaç slayt olmalı.
2. Bloklar. Uzun dersi yirmi dakikalık bloklara bölün; her blok öğrencinin ürettiği bir şeyle bitsin; molayı önceden planlayın. Uzun derste mola.
3. Kesme listesi. Geç kalınca hangi slaytlar atlanır, önceden belli olsun; kapanış asla kesilmez.

Kontrol: Süre tutarak bir sesli provada her bölüme planlanan dakikada geldiniz mi?

Sunuş

1. Açılış. İlk üç dakikada iddia ve neden önemli; duyurular sonra. Sunuma nasıl başlanır.
2. Notlar. Slaytta olmayanı, kaynağı ve süre kontrolünü taşıyan kısa konuşmacı notu; slaydı tekrar eden not işe yaramaz.
3. Salonla temas. Yirmi dakikada bir soru, ikili çalışma ya da bir dakikalık yazma. Büyük salonda da olur; iş sıralarda yapılır.
4. Kapanış. İçeriği on dakika önce durdurun, soruları alın, iddiayı yeniden söyleyin, okumayı verin; son söz iddia olsun.
5. Prova. Ayakta, sesli, süre tutarak, en az iki kez; biri mümkünse bir dinleyiciyle.
6. Yedek. PDF kopya, ilerletici, projektör denemesi; olası sorular için yedek slaytlar.

Kontrol: Projektör bozulsa notlardan sunabilir misiniz?

Araçlar

Sunumun metin olarak yazılması (Marp Markdown) bu kuralların çoğunu kolaylaştırır: başlık iddiadır, kaynak satırı slaydın parçasıdır, punto temada bir kez ayarlanır, deste aranabilir ve karşılaştırılabilir. Bu sitedeki Marp çevrimiçi editör ve şablonlar bu düzenle başlar; Lecture Studio ders destelerini kaynaklardan atıf vererek yazar (macOS 15+, Oberik proje anahtarı gerekir, beta süresince ücretsiz).

Sık sorulan sorular

Etkili bir sunum hazırlamak için nelere dikkat etmeliyiz?

Tek iddia, slayt başına bir fikir ve iddia olan başlık, kaynak satırı, 20 punto ve üstü yazı, açık zemin, süreye göre slayt sayısı, sesli prova, iddiayla açılıp iddiayla kapanmak.

Sunumda yazı boyutu kaç olmalı?

1280×720 tuvalde gövde 20–24 px, başlık 36 px ve üstü; öğrencinin okuması gereken hiçbir şey 16 px'in altında olmamalı.

Bir slaytta ne kadar yazı olmalı?

Başlıkta iddia, altında üç beş kısa satır, bir şekil ya da tablo, bir kaynak satırı. Fazlası sonraki slayt ya da ders notudur.

Sunum nasıl daha etkili hale getirilir?

Slayt eklemekle değil, çıkarmakla: her slayttan salonun o an okumayacağı yazıyı alın, iddiayı başlığa taşıyın, şekli yeniden çizin ve süreyle prova edin.